Chuối tiêu hồng Yên Lạc


Ở Vĩnh Phúc, nhắc đến chuối tiêu hồng thì nó như đã trở thành “thương hiệu” của loại cây này tại một số đồng đất bãi ven sông Hồng của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc. Chuối tiêu hồng đang dần trở thành cây trồng không chỉ mang lại thu nhập cao cho người nông dân mà còn có giá trị về mặt dinh dưỡng rất tốt cho người tiêu dùng.

          Hiện nay mô hình trồng chuối tiêu hồng đã có ở các xã ven sông Hồng của huyện Yên Lạc như: Liên Châu, Hồng Châu, Hồng Phương, Trung Kiên… nhưng trong đó xã Liên Châu là một trong những xã có diện tích trồng chuối đầu tiên và nhiều nhất vùng đất bãi. Đi dọc đường đê bối số 2, được tận mắt chứng kiến những vườn chuối xanh mướt đang tới mùa thu hoạch mới thấy hết được sự nhanh nhẹn, cần cù của bà con nông dân vùng đất bãi. Đến với thôn Nhật Chiêu 6, những ngôi nhà khang trang, xa xa là những vườn chuối nối nhau thành cánh đồng chuối, cây nào cũng cho buồng to, quả no tròn mang lại sự đổi thay của nơi đây. Theo tìm hiểu, chúng tôi được biết những năm trước đây, cánh đồng này được phủ xanh bởi những cây ngô, cây đậu tương nhưng chỉ đủ no khi mưa thuận gió hòa, còn không thì nơi đây lại trở thành những vùng đất trắng, nên có nhiều người phải bỏ ruộng đi làm thuê ở các nơi khác để kiếm tiền nuôi con. Thấy không phát triển được trên vùng đất của mình, bà con nông dân đã nhờ chính quyền xã cho thầu khoán ruộng để phát triển kinh tế theo các mô hình làm nông nghiệp với diện tích lớn để trồng chuối tiêu hồng ngày nay.

Người dân vùng đất bãi huyện Yên Lạc buộc léo những buồng chuối để cho an toàn khi mưa gió

Nói về sự xuất hiện của cây chuối tiêu hồng, cách đây 12 năm, gia đình anh Phan Văn Bình ở thôn Nhật Chiêu 6, xã Liên Châu, huyện Yên Lạc là một trong những người trồng chuối tiêu hồng đầu tiên ở đây. Anh Bình chăm sóc chuối đơn giản nhưng lại mang hiệu quả kinh tế cao, anh nói rằng quan trọng là cây chuối thích nghi được trên đất phù sa này, nên gia đình anh đã xin UBND xã cho thầu 6 mẫu ruộng để trồng chuối. Anh Bình tâm sự: Lúc đó qua tìm hiểu tôi thấy cây chuối cho hiệu quả kinh tế khá cao, tôi nghe người ta nói với nhau ở Hưng Yên đã có nhiều người trồng thành công chuối tiêu hồng. Tôi xuống tận Hưng Yên để thăm mô hình trồng chuối tiêu hồng và học hỏi kinh nghiệm. Tôi thấy, cây chuối có thể phát triển trên mảnh đất bãi quê mình, nên tôi tìm về Viện Giống cây trồng Trung ương để đặt mua giống cây con về trồng. Năm đó, vợ chồng tôi vui lắm vì chuối được mùa, có tiền lo cho con cái đi học, trang trải cho cuộc sống bớt nghèo đói. Đến nay gia đình nhà anh Bình có trên 10 mẫu ruộng trồng chuối, trung bình mỗi năm anh cũng thu nhập khoảng đôi, ba trăm triệu từ cây chuối.

Người dân thu hoạch chuối khi quả đến ngày đạt tiêu chuẩn

Nói về cách trồng và chăm sóc chuối tiêu hồng, anh Bình cho biết: Cách trồng và chăm sóc chuối tiêu hồng cũng giống với cách trồng và chăm sóc chuối tiêu ta. Trước khi chuẩn bị trồng phải làm cỏ để đất luôn được tơi xốp, sau đó đào hố theo thể tích rộng 60, sâu 60, chọn những cây non, thân to, khỏe, không bị sâu bệnh, cắt 2/3 lá của cây để khi trồng cây nhanh hồi phục. Trồng đến đâu lấy chân dẫm nhẹ, lấy nước tưới nhẹ cho cây cố định, chú ý cố gắng dựng cây thẳng. Sau khi trồng phải luôn kiểm tra độ ẩm của cây, nếu thấy cây khô thì phải tưới nước, khi cây chuối hồi thì bón thúc phân và sau đó mỗi tháng bón thúc phân một lần. Đặc điểm của chuối tiêu hồng là thân cây vừa không quá to nhưng lại cho buồng to, thời gian sinh trưởng ngắn 11 - 13 tháng. Mỗi cây mẹ thường sinh ra 5 - 10 chồi, thường chọn 3 chồi khỏe nhất, mập mạp, màu sắc sáng đẹp để lại làm giống. Mỗi sào trồng được 65 gốc và chuối tiêu hồng phát triển mạnh trong hai năm đầu, đến năm thứ 3 thì có hiện tượng lụi dần, sau đó phải tiến hành trồng lại để năng suất đạt hiệu quả tốt nhất. Khi chuối trổ hoa được 12 - 13 nải thì tiến hành bẻ bắp chuối, dùng túi nilon cắt thủng hai đầu rồi chùm lên buồng chuối để tránh côn trùng cắn và sương muối làm thâm vỏ nhằm tăng năng suất khi thu hoạch. Sau khi buồng chuối già thì gỡ bỏ túi nilon để quả chuối được đẹp tự nhiên hơn. Khi màu xanh vỏ chuối bắt đầu nhạt, các góc cạnh đã đầy, chúng ta có thể tiến hành hạ buồng để bán. Chuối tiêu hồng là giống cây ăn quả đặc sản của vùng nhiệt đới có giá trị kinh tế rất cao, chất lượng nổi trội bởi quả có mã vàng đẹp, hương vị thơm ngon, thịt quả chắc và không chua, khi chín vỏ quả dày và rắn, không nhũn như các giống chuối tiêu khác nên thuận tiện cho vận chuyển đóng gói để xuất khẩu.

Nhờ được chăm sóc tốt, nên những quả chuối tiêu hồng được trồng ở những vùng đất bãi có mẫu mã rất đẹp và được khách hàng ưa chuộng

Không phải chỉ ở Liên Châu, chuối tiêu hồng còn được trồng nhiều ở các xã nằm dọc theo tuyến đê Sông Hồng như Hồng Phương,Trung Kiên, Hồng Châu, Đại Tự (Yên Lạc).Điều đó cho thấy hiệu quả mà loại cây này mang lại trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao hiệu quả kinh tế vùng bãi. Tuy nhiên, sản lượng chuối của nước ta nói chung và tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng còn thấp nên cần có chính sách hỗ trợ giúp nông dân có thể đẩy mạnh phát triển cây chuối làm cây trồng hàng hóa không chỉ ở Liên Châu mà trong cả toàn tỉnh. Từ thực tế này, ngày 09/5/2017, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã có quyết định phê duyệt Chương trình nghiên cứu ứng dụng KH&CN "Xây dựng mô hình thí điểm liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị ứng dụng công nghệ cao đối với sản phẩm chuối tiêu hồng tại huyện Yên Lạc". Đây là Chương trình nghiên cứu, ứng dụng KH&CN cấp tỉnh do Sở KH&CN Vĩnh Phúc là cơ quan chủ trì thực hiện trong thời gian 4 năm, từ 2017-2020. Chương trình nghiên cứu ứng dụng KH&CN "Xây dựng mô hình thí điểm liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị ứng dụng công nghệ cao đối với sản phẩm chuối tiêu hồng tại huyện Yên Lạc" sẽ xây dựng một mô hình ở xã Liên Châu với quy mô 50 ha, thí điểm liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm nội địa và xuất khẩu, ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ thông tin gắn với mô hình đổi mới hình thức tổ chức sản xuất (doanh nghiệp nông nghiệp, HTX tiên tiến, tổ hợp tác, liên doanh, liên kết,...) đối với sản phẩm chuối tiêu hồng tại huyện Yên Lạc.

Chương trình thực hiện ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học trong sản xuất, cung ứng giống chuối nuôi cấy mô chất lượng cao cho dự án và các vùng trồng chuối trên địa bàn tỉnh (xây dựng phòng thí nghiệm khoảng 200 m2, nhà lưới công nghệ Israel khoảng 1.500 m2, các thiết bị đồng bộ, công suất khoảng 200.000 - 250.000 cây giống/năm). Khảo sát, đánh giá, xác định nhu cầu, lựa chọn tiếp nhận công nghệ, tổ chức sản xuất. Đồng thời xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị đồng bộ; ứng dụng công nghệ cao, công nghệ thông tin trong sản xuất, thu hoạch, sơ chế, bảo quản, cung ứng sản phẩm chuối tiêu hồng thương phẩm theo chuỗi giá trị; tổ chức sản xuất, tạo ra sản phẩm đủ tiêu chuẩn VietGAP, dự kiến cuối năm 2018 và 2019 có sản lượng 2.000 tấn/50ha/năm, trong đó khoảng 70% sản lượng phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu 30% sản lượng. Xây dựng nhãn hiệu chứng nhận và đăng ký bảo hộ; ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ quản lý, điều hành,... truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Sau khi vận hành mô hình điểm ở xã Liên Châu, sẽ tiến hành đánh giá, hoàn thiện mô hình mẫu để tổ chức tham quan, học tập, từ đó nhân ra diện rộng, dự kiến đến năm 2025 sẽ hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung từ 500 - 700 ha trồng chuối tại Yên Lạc và các vùng lân cận phục vụ xuất khẩu và tiêu thụ nội địa.

Chuối tiêu hồng được trưng bày tại Hội chợ triển lãm

Để thực hiện có hiệu quả chương trình, UBND tỉnh đã phê duyệt 5 nhiệm vụ nghiên cứu KH&CN tập trung vào: Quy trình công nghệ sản xuất giống bằng nuôi cấy mô; Giải pháp ứng dụng, chuyển giao các tiến bộ KH&CN vào sản xuất, thu hoạch, sau thu hoạch; Quy trình đăng ký, vận hành, kiểm soát chất lượng, phát triển thương hiệu sản phẩm kết hợp với ứng dụng CNTT phục vụ quản lý, điều hành và truy xuất nguồn gốc; Các cơ chế, chính sách và hệ thống quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với sản phẩm chuối tiêu hồng và các hình thức hợp tác, liên kết, các mô hình quản lý, giám sát đảm bảo hài hòa lợi ích của các chủ thể tham gia liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Đồng thời, để thực hiện có hiệu quả chương trình, doanh nghiệp, các hộ dân và chính quyền địa phương sẽ được hỗ trợ tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn tổ chức sản xuất; đầu tư cơ sở hạ tầng và thiết bị phục vụ mô hình; nâng cao năng lực quản lý nhà nước và hỗ trợ xúc tiến thương mại, quáng bá sản phẩm…

Chương trình có ý nghĩa nhiều mặt, có sự tham gia của nhiều ngành chức năng, của các cấp chính quyền, là một hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp với sản phẩm chuối tiêu hồng cho bà con nông dân vùng đất bãi ven sông Hồng huyện Yên Lạc, góp phần chuyển dịch lao động và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn./.

Ngày đăng: 03/04/2019 Tác giả: Như Anh - Số lần được xem: 281