Công tác đảm bảo an toàn hồ chứa trong mùa mưa bão


 Trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc hiện có 441 hồ lớn nhỏ, trong đó có 10 hồ lớn với dung tích  từ 1 triệu m3 ÷ 30 triệu m3. Các hồ này ngoài nhiệm vụ cung cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, đời sống dân sinh kinh tế của người dân trong vùng, còn có nhiệm vụ cắt lũ, giảm úng cục bộ cho vùng hạ lưu, góp phần cải thiện môi sinh, môi trường trên địa bàn. Trong quá trình khai thác, vận hành, mặc dù các hồ, đập thường xuyên được duy tu, bảo dưỡng. Song do nhiều hồ, đập đã được xây dựng từ lâu đã xuống cấp. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, diễn biến bất thường của thời tiết trong những năm gần đây, vi phạm của người dân tại một số nơi đối với hành lang an toàn hồ đập nên không tránh khỏi nguy cơ xẩy ra mất an toàn hồ đập, nhất là khi mùa mưa bão đến. Chính vì vậy, công tác đảm bảo an toàn cho các hồ đập luôn được Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN) các cấp, Sở Nông nghiệp & PTNT và các Công ty TNHH một thành viên thủy lợi xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.

Một trong những hồ chứa nước lớn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa bão phải kể đến là hồ Xạ Hương, nằm ở chân dãy núi Tam Đảo thuộc thôn Xạ Hương, xã Minh Quang do Công ty TNHH một thành viên Thủy lợi Tam Đảo quản lý. Hồ Xạ Hương được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 1984, có sức chứa trên 13 triệu m3 nước, phục vụ tưới cho 1.980ha đất canh tác ở các xã: Gia Khánh, Hương Sơn, Công ty TNHH VinECo Tam Đảo (Bình Xuyên); Hợp Châu, Minh Quang, Hồ Sơn (Tam Đảo); Kim Long (Tam Dương). Với diện tích mặt hồ là 85ha, lưu vực 24km2, hồ Xạ Hương được xếp vào hồ chứa nước lớn và là hồ có chiều cao đập đất cao thứ ba ở nước ta. Do kết cấu thân đập Xạ Hương là đập đất, qua thời gian hơn 30 năm sử dụng đập đã có hiện tượng thấm nước qua thân đập, nhất là khi mức nước trong hồ dâng cao điều này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Xác định rõ mức độ nguy hiểm và sự cần thiết phải đầu tư sửa chữa bảo vệ an toàn cho công trình đập Xạ Hương, năm 2015 và những tháng đầu năm 2016, UBND tỉnh đã cho triển khai nhiều hạng mục sửa chữa đập Xạ Hương như: Gia cố mái đập, bố trí thiết bị quan trắc thấm và lún cho hệ thống đập đất; xây dựng tràn xả lũ; nâng cấp cống lấy nước; lắp đặt hệ thống điện và sữa chữa, nâng cấp kênh N2 nhằm đảm bảo an toàn cho công trình khi mùa mưa bão đến.

Ngoài hồ Xạ Hương, Công ty TNHH một thành viên Thủy lợi Tam Đảo còn đang quản lý 5 hồ chứa lớn khác bao gồm: Thanh Lanh, Vĩnh Thành, Gia Khau, Làng Hà và Bản Long. Để đảm bảo an toàn cho các công trình hồ đập, hàng tháng Công ty cho bảo dưỡng vận hành thử cống lấy nước, tràn xả lũ, tổ chức bảo dưỡng đập đất xử lý các tổ mối được phát hiện ở thân đập, mái đập, nạo vét, vệ sinh rãnh thoát nước ở mái hạ lưu. Đối với những đập đã có hiện tượng rò rỉ, thấm nước Công ty đã cho thi công gia cố bằng phương pháp khoan phụt chống thấm, khoan sâu bơm ép vữa vào trong lòng đập tại những vị trí có nhiều lỗ rỗng, khe nứt, nhằm gia cố không để các lỗ rỗng, khe nứt lan rộng trong thân đập. Trong mùa mưa bão, khi có mưa lớn, mực nước hồ dâng cao phải xả tràn, trước khi xả tràn Công ty báo cáo Ban chỉ huy PCLB tỉnh để có ý kiến chỉ đạo, đồng thời có biện pháp gia cố chống giữ công trình đảm bảo cho công trình được an toàn khi xả tràn.

Nói về công tác phòng chống thiên tai, đảm bảo an toàn hồ đập không thể không nói đến công trình hồ Đại Lải, do Công ty TNHH một thành viên thủy lợi Phúc Yên quản lý. Đây là hệ thống hồ chứa liên hồ gồm các hồ Đại Lải, Thanh Cao và Đồng Câu. Tổng diện tích lưu vực hồ lên tới 60,6 km2; dung tích hồ trong điều kiện mực nước dâng bình thường là 29,5 triệu m3, còn trong trường hợp nước dâng siêu cao dung tích hồ lên tới 34,5 triệu m3. Hồ Đại Lải được xây dựng từ những năm 1959 – 1960. Năm 2009, công trình đã được đầu tư cải tạo tương đối toàn diện. Hiện nay, các hạng mục công trình trong hệ thống hồ như đập Đông, đập Tây, đập Thanh Cao, mặt đập đã được rải nhựa và gia cố thân đập; các cống số 1, số 2 và đập tràn xả lũ, hệ thống van đóng mở, máy, cánh cổng tràn, tời vận hành được bảo dưỡng thường xuyên... Bên cạnh đó vẫn còn một số yếu tố tiềm ần nguy cơ mất đối với công trình trong mùa mưa bão như: Đập Đại Lải không thiết kế tràn xả lũ sự cố nên khi gặp lũ vượt tần suất hoặc tràn chính bị sự cố việc đảm bảo an toàn cho các đập, hồ chứa gặp khó khăn; hệ thống thoát nước mái đập bị bồi lấp nhiều; hành lang bảo vệ đập bị lấn chiếm san lấp trồng cây, làm nhà; một số dự án trong lòng hồ tiếp tục đổ đất san nền đã khiến cho dung tích hồ thay đổi đáng kể.

Nhằm đảm bảo an toàn cho hồ Đại Lải trước những diễn biến bất thường của thời tiết, Công ty TNHH một thành viên thủy lợi Phúc Yên đã xây dựng phương án PCLB năm 2016 ở hồ Đại Lải với những giải pháp như: Chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, hậu cần sẵn sàng xử lý trong mọi tình huống; khi có lũ trong tần suất thiết kế, bố trí 6 công nhân của Công ty trực 24/24 giờ để sẵn sàng mở tràn, nếu mất điện thì vận hành tràn bằng máy phát điện dự phòng hoặc bằng thủ công. Khi mưa lũ vượt tần suất thiết kế, ngoài lực lượng trực vận hành tràn cần huy động lực lượng, máy móc thiết bị để mở tràn sự cố, việc mở tràn sự cố cần 2 máy xúc, 2 máy ủi và nhân lực thủ công 50 người. Khi thực hiện xả lũ sẽ huy động công an, quân đội, lực lượng xung kích địa phương thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn giao thông, tính mạng, tài sản của nhân dân phía hạ lưu.

 

Hồ Vân Trục (Ảnh minh họa)

Đối với các hồ lớn trọng điểm đã có phương án phòng chống thiên tai cụ thể. Hơn 400 hồ nhỏ còn lại cũng cần được chú trọng bảo vệ trong mùa mưa lũ. Hiện nay, nhiều công trình hồ, đập nhỏ cần được cải tạo, tu sửa nhưng nguồn lực đầu tư của tỉnh chưa đủ đáp ứng. Những hồ này lại nằm trong hoặc gần khu dân cư nên một số nơi xẩy ra hiện tượng xâm phạm hành lang an toàn hồ như: Xâm lấn mặt hồ, trồng cây trên thân đập, đặt các vật cản làm ách tắc dòng chảy tiêu thoát nước,… điều này càng làm gia tăng nguy cơ mất an toàn hồ, đập trong mùa mưa bão.

“Thủy, hỏa đạo tặc” câu thành ngữ để chỉ mức độ nguy hại do lũ lụt gây ra. Trong điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay, quy luật thời tiết đã có nhiều thay đổi, cùng với đó công tác phòng chống tiên tai cũng gặp nhiều khó khăn. Hơn lúc nào hết mọi người dân cần phối hợp tốt với các cơ quan chức năng trong công tác phòng chống thiên tai. Đặc biệt cần tự giác thực hiện các quy định của pháp luật bảo vệ hành lang an toàn của các công trình thủy lợi, thực hiện việc dỡ bỏ các đăng, đó, vật cản trên công trình tiêu thoát lũ. Việc làm này tuy có ảnh hưởng đến lợi ích cá nhân, nhưng sẽ tránh cho cộng đồng những hiểm họa khôn lường. Tin tưởng rằng với sự chuẩn bị chu đáo của các cấp các ngành, sự phối hợp của nhân dân mọi biến động trong mùa mưa bão năm 2016 sẽ được xử lý an toàn, hạn chế tới mức thấp nhất những thiệt hại về người và tài sản của nhà nước và nhân dân./.

Ngày đăng: 21/07/2016 Tác giả: Tự Cường - Nguồn: Trung tâm Thông tin Nông nghiệp & PTNT - Số lần được xem: 821

Tin sản xuất


ĐƠN VỊ THUỘC CƠ SỞ


Liên kết website